Patron II LO

Pułkownik Leopold Lis-Kula – człowiek-legenda

Był jednym z bohaterów legionowej legendy…

płk. Leopold Lis-KulaUczeń II Gimnazjum (dziś II Liceum) w Rzeszowie, a od 7 III 1991 r. patron swojej Szkoły Leopold Lis – Kula urodził się w Kosinie pod – jak się później miało okazać – wymowną datą dzienną i miesięczną 11 XI 1896 r. Ojciec Tomasz był pracownikiem łańcuckiej kolei. Matka Elżbieta z Czajkowskich była spokrewniona z Michałem Czajkowskim – uczestnikiem Powstania Listopadowego, który później na emigracji wspólnie z Adamem Mickiewiczem jako Sadyk Pasza organizował Legiony Polskie w Turcji w (wojny krymska). Leopold początkowo działał w skautingu, a następnie wraz z kolegą, późniejszym szefem wywiadu Armii Krajowej Kazimierzem Irankiem – Osmeckim zakładał struktury konspiracyjnej organizacji.

Od 1912 roku działał w Związku Strzeleckim pod pseudonimem „Lis” i po roku czasu, gdy ukończył kurs oficerski w Zakopanem został w wieku niespełna 17 lat zastępcą komendanta okręgu rzeszowskiego tej organizacji. Po wybuchu I wojny światowej 5 sierpnia 1914 r. przeprowadził rzeszowską kompanię strzelców do Krakowa, by ruszyć szlakiem Pierwszej Kadrowej, która z inicjatywy Józefa Piłsudskiego miała zainicjować w zaborze rosyjskim antycarskie powstanie. Akcja ta nie powiodła się, a Leopold jeszcze w tym samym roku brał wówczas udział w bitwie pod Krzywopłotami, a pierwszą wojenną wigilię spędził w okopach pod Łowczówkiem. W 1915 roku złożył egzamin dojrzałości w Wadowicach i wkrótce ruszył na front, by dowodzić kompanią Batalionu I Brygady Józefa Piłsudskiego nad Nidą, pod Łagowem, Wszachowem i Żernikami. W 1916 r. przejściowo stanął na czele VII Pułku Piechoty na Wołyniu i wziął udział w najkrwawszej bitwie I Brygady przeciw rosyjskiej armii Brusiłowa pod Kostiuchnówką. Jego determinacja, wierność sprawie narodowej i lojalność wobec Józefa Piłsudskiego zaowocowały w grudniu 1916 roku desygnowaniem Leopolda Lisa – Kuli do Komendy Głównej Polskiej Organizacji Wojskowej.

Gdy w 1917 roku I Brygada Legionów odmówiła przysięgi wierności Państwom Centralnym wówczas dowodzący nią J. Piłsudski został przez władze niemieckie osadzony w więzieniu w Magdeburgu, zaś Leopolda odesłano na karny front do Włoch. Tam również jako żołnierz pokazał się od dobrej strony (szturm na bunkry Cardelazzo) i dowództwo austriackie przyznało mu medal za odwagę. Ranny na froncie został zmuszony do wyjazdu na Węgry, a następnie do Krakowa, by pracować w POW przy Edwardzie Rydzu – Śmigłym. W 1918 r. wyjechał na Ukrainę i dotarł do Odessy i Kijowa, ale próba skłonienia gen. Józefa Dowbór – Muśnickiego, by oddał endecki Korpus (następstwo układów brzeskich) pod dowództwo POW nie powiodła się. Odtąd Leopold Lis – Kula tworzył struktury POW w Charkowie, Odessie i nawet w Moskwie. Brał udział w walkach o Lwów.

W styczniu 1919 roku odwiedził Rzeszów i po raz ostatni spotkał się ze swoją dziewczyną Helenę Iranek, siostrą wspomnianego wcześniej kolegi. W lutym już jako adiutant Józefa Piłsudskiego ponownie ruszył na front, by toczyć walki o kształt wschodnich granic II Rzeczypospolitej. Pod Poryckiem 1 i 2 marca rozbił siły ukraińskie, ale pod Torczynem 7 marca został śmiertelnie ranny. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 13 marca w Warszawie, a awansowany pośmiertnie do stopnia pułkownika Leopold Lis – Kula 16 marca został pochowany na cmentarzu w Rzeszowie.

II Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa-Kuli, ul. Ks. J. Jałowego 22, 35-010 Rzeszów
tel. 17 748 28 40 (sekretariat), www.2lo.rz.pl, email: liceum@2lo.rz.pl
Projekt i wykonanie: Mariusz Baran
Powered by WordPress | Designed by: All Premium Themes Online. | Thanks to Top Bank Free Premium WordPress Themes, wordpress themes 2012 and